Tagarchief: Trendwatching

Shanghai/China: Wat is er goed? Wat is er slecht?

Door: Carl Rohde

taxi shanghaiOveral waar ik in de wereld kom om met studenten te gaan Coolhunten vraag ik ze na een tijdje wat Het Beste aan hun land is en wat Het Slechtste. Dat doe ik overigens bij iedereen: van de chauffeur die me van luchthaven naar hotel vervoert tot en met de journalist die een interview met me wil. Vragen als deze werken al bruggetjes. Mensen vinden het leuk om te praten en er ontstaat een soort van levendigheid die iedereen waardeert en onthoudt.

De antwoorden van de Chinese studenten waren interessant. Voor het eerst in de zes jaar dat ik hier kom, hoorde ik ze enige kritiek op hun overheid opperen. Dat is hoogst onge­brui­kelijk, zeker tegenover een ‘ vreemdeling’. Blijkbaar is de nieuwe midden­klasse minder op haar mondje gevallen dan vroeger en zeker de kinderen van de nieuwe middenklasse: mijn studenten! Maar de toon blijft altijd respectvol. Zo vindt men de relatie tussen overheidsrepresentanten met vrienden uit het Chinese bedrijfsleven te nauw. Als het bedrijfsleven écht onafhankelijk en zonder ‘steun’  van de overheid moest operen, zouden de beste overblijven en van inter­nationale kwaliteit blijken. “En dan komt de volgende Apple vast en zeker uit China. Het zou goed zijn als de overheid dát stimuleerde!”. Kortom wel (voorzichtige) kritiek maar uiteindelijk toch veel vertrouwen in ‘het kunnen & het gezag’ van de regering.

shanghai-op-straatHet Slechtste? De voortdurend rijzende huizenprijzen in Shanghai. Geen enkele net afgestu­deerde kan hier nog een huis kopen. De huizen zijn hier ongeveer even duur als in Neder­land en in de binnenstad natuurlijk heel veel duurder – iedereen met wereldguts & talent wil immers in Shanghai, ‘The Bigger Apple’ komen wonen. Een net afgestudeerde verdient ongeveer 650 euro per maand, maar dan moet je wel goed zijn en geluk hebben. Een eigen huis(je) kan je dan dus wel vergeten.

babymelk chinaHet Slechtste? Anderen hadden het, zowel binnen als buiten de coolhunt om, over ‘Healthy Food’ en dat het daar nogal eens aan ontbreekt in Shanghai en China. Ik dacht eerst dat ze dat groene, eco-vriendelijke, organische voedsel bedoelden wat bij ons in groeiende kring(e­tjes) behoorlijk populair is. Maar dat was naief westers gedacht. Hier in China bedoelen ze met ‘Healthy Food’: voeding die veilig is. Babymelk die je kunt vertrouwen. Kippenvlees waar je gegaran­deerd niet ziek van wordt. Soms vergeet je dat deze superkrachtige wereldstad in een land ligt dat we twee decennia geleden met zijn allen nog zeer vanzelfsprekend:  ‘onderontwikkeld’ noemden. Niet alle ‘basics’  zijn hier zo tof geregeld als in onze verzor­gings­staat. “Maar pakt die krachtige overheid van jullie die schandalen dan niet keihard aan?”, vroeg ik. “Ja, maar soms zijn de relaties tussen overheid en bepaalde bedrijven nauw.”

Shanghai parkHet Beste? “Wij hebben zo veel potentieel. Als we ook nog eens creatiever en innovatiever worden, dan groeien we waarschijnlijk uit tot het wereldrijk in het midden.”  (“creatiever en innovatiever”: die kerncompetenties maken het hart uit van International Lifestyle Studies. Ik bedoel maar….).  Het Beste? “Wij zijn socialer georganiseerd dan jullie, in het Westen. Jullie zijn vaak eenzaam. Wij leven meer samen.”

Vind je deze column leuk of interessant, volg me dan op Twitter

Carl Rohde

Shanghai impressies (deel 2)

Door: Carl Rohde 

Sorry, New York, maar Shanghai is TheBigger Apple – voor de eenentwintigste eeuw.

IMG_2332Dat wil niet bepaald zeggen dat de stad geen problemen heeft. De luchtvervuiling is enorm. De zon gaat vrijwel altijd verborgen achter een grauwsluier. De enige dat ik hier anders en frisser leerde kennen was tijdens de Wereld Expo van 2010.  Toen werden, terwille van de toeristen en ‘een goede indruk’ alle fabrieken in de wijde omtrek gesloten (je hebt het als regering voor het zeggen of niet).  Maar onder normale omstandigheden… “ We kunnen hier nooit sterren zien”,  vertelde een van mijn studenten en mijn hotelkamer bevindt zich op de twaalfde verdieping, maar in de lobby en de aangrenzende ontbijtzaal hangt geregeld en onmiskenbaar de lucht van benzine en uitlaatgassen. Het is maar te hopen dat niemand in de lobby een sigaret opsteekt, want ik sta niet in voor de gevolgen.

Die vervuiling wordt wel  grootscheeps aangepakt hoor. De gemeente Shanghai moedigt het gebruik van electrische autos, scooters en motoren zeer aan. Alle taxis gaan bijvoorbeeld binnen nu en vijf jaar electrisch (je kunt het als regering maar voor het zeggen hebben of niet).  Nadeel is wel dat je die electrische dingen helemaal niet aan hoort komen. Dus als de lobby van mijn hotel niet explodeert, is er altijd ook nog de kans dat ik platgereden word door zo’n electrisch vehikel. Dat dan weer wel: milieuvriendelijk.

IMG_2335De Chinese cultuur is veel collectivistischer dan de onze. Wij zijn, zoals bekend, veel meer individualisten. Die cliche’s kloppen inderdaad. Je kunt hier echter wel kant­tekeningen bij zetten. Nergens is het harder duwen en dringen om de bus in te komen of om een metro­kaartje te kopen dan in China. Een collectieve norm dat je in de rij gaat staan en je beurt afwacht, bestaat niet of nauwelijks. Het is ieder voor zich. Wat nou collectivistisch ethos? Mijn roots als Rotterdams straatgozertje komen weer naar boven: ik dring en duw me weer naar voren met een felheid die decennialang schuil ging achter beschaafd westers  gedrag.

IMG_2359Aan de andere kant zien we dat collectivistische ethos wel weer in de omgang van volwassen kinderen met hun oude ouders. Op zondag ben ik door de volksbuurten gaan wandelen. En dan zie je er velen: mannen en vrouwen van in de vijftig die aan de schuifelwandel gaan met hun stokoude ouders. Mooi om te zien, kunnen wij wat van leren.

IIMG_2362k sprak Remi, een student, die stage loopt bij een internationale hotelketen. Hij vertelde me dat Chinezen er hun werk goed doen. Als de shift er echter op zit, zal het hun een worst wezen hoe de opvolger de taken voortzet. Even een notitie maken om het de volgende keer een beetje makkelijker te maken wanneer hij begint: niet-mijn-Chinese-werkpakkie-an. Daar geldt dat collectivistische ethos dan weer niet.

BKJkWGkCAAEXkPhAan het einde van ieder college dat ik hier geef, kunnen studenten vragen stellen. Die gaan soms breder dan de inhoud van mijn collegestof. Gister zei een meisje: “ Ik ben zo onder de indruk van Europese en Amerikaanse studenten. Ze praten veel vrijer dan wij. Het lijkt wel alsof ze meer moed hebben om hun eigen gang te gaan. Steve Jobs had zelfs de moed om zijn studie niet af te maken. Denkt u dat ik die moed maar beter ook op kan brengen?”  Ik heb geantwoord van niet, maar misschien heb ik daarmee de Chinese Steve Jobs wel om zeep geholpen. Er drukt een zware last op mijn schouder…

Als je deze column leuk vindt, volg me dan ook op twitter.
Carl Rohde

Noot redactie: Carl Rohde is begin mei 2013 professor ‘Trend watching & Innovation’ geworden at Shanghai Institute of Technology!

Meesters en Gezellen ontmoeten elkaar op MeesterMeeting

Om duurzame en betekenisvolle verbindingen aan te gaan met het werkveld
heeft de opleiding International Lifestyle Studies het aloude concept van de
meester-gezel-traditie weer in leven geroepen. Vandaag was de jaarlijkse
MeesterMeeting bij Fontys Academy for Creative Industries.

Meestermeeting2012Meesters en gezellen werden tijdens de MeesterMeeting getrakteerd op een lezing door Carl Rohde. De bekende trendwatcher ging in op de betekenis van de trend ‘Sane Recession’. Hij vertelde over de kansen die de crisis aan bedrijven kan bieden en hoe de recessie de kwaliteit van leven van individuen en de samenleving kan bevorderen.

In een worldcafé-achtige setting gingen alle studenten samen met hun meester uit het bedrijfsleven aan de slag om de meester te inspireren om anders naar ‘problemeb’te kijken in relatie tot het thema ‘Sane Recession’. De afsluitende borrel werd vergezeld door zelfgemaakte tapas door studenten. Een studente daarover: ‘Ik heb iets zoets gemaakt voor mijn meester, omdat ze zo lief is.’

Docente Fabienne van Engelen kijkt met tevredenheid terug op deze ontmoeting tussen lifestylestudenten en professionals uit het werkveld. ‘De meesters vonden het inspirerend en konden met de frisse vernieuwende ideeën van onze studenten weer naar huis. Voor de studenten was het leerzaam en erg goed voor hun netwerk. De is dé gelegenheid om contact te leggen voor individuele opdrachten.

Li Edelkoort over de toekomst: een wired nomaden bestaan.

door: Tessa Cramer (Docent trendwatching team ILS)

William Duggan, een professor aan de Columbia Business School, vraagt zich in 2007 af wat Napoleon Bonaparte en George S. Patton met elkaar gemeen hebben. Zijn conclusie is dat beide heren in staat zijn in een oogopslag in te schatten wat de tegenstander gaat doen. Napoleon heeft een haast bovennatuurlijke kracht om de vijand te doorzien. In een coup d’œil (split-second) heeft Napoleon een ‘flash of insight’. Ofwel: een moment waarop de geest zo helder is dat het mogelijk is om uitzonderlijke verbindingen te leggen. Duggan noemt deze kwaliteit ‘strategic intuition’. Slechts een handjevol mensen bezit diezelfde mate van intuïtie, Li Edelkoort is daar één van.

Primitief maar wel wired

Maandag 26 november was ik aanwezig bij een seizoenspresentatie van Li Edelkoort. De grande dame van Nederlandse trendwatching geeft het publiek in inkijkje in haar strategic intuition. Zo vertelt ze aan de hand van betoverende beelden over het einde van de individualistische maatschappij. Er is een behoefte aan saamhorigheid, communes en collectieven. In de Trouw van 2 november zegt Edelkoort daar over: “het grappige is dat we eigenlijk terug bij af zijn, een primitief tijdsbeeld.” Maar dan wel wired en connected.

Li 1

 

Gravity Stool

Tijdens de Dutch Design Week geven onze tweedejaars Lifestyle studenten een trendtour langs vernieuwende designs. Eén van de ontwerpen die de revue passeren is de ‘gravity stool’ van Jolan van der Wiel. Li heeft dit ontwerp ook opgenomen in haar trendpresentatie. “We willen graag uit deze donkere periode stappen.” Een manier waarop dat kan is volgens Edelkoort “totaal uit ons bol gaan.” De gravity stool is een voorbeeld van idiote, surrealistische en serie ontwerpen die de lach op ons gezicht weer terug toveren.

Li 2

Nomadism

Li Edelkoort beschrijft de toekomst van het concept nomadism, we stevenen af op een beschaving van reizende mensen. Tijd en plaats krijgen een nieuwe invulling. We worden in staat gesteld door moderne technieken om vanuit de woestijn mailen naar New York – niemand die het merkt. Trendwatcher Carl Rohde heeft soortgelijke signalen teruggebracht naar de trend ‘urban nomads’. Gewapend met een laptop, wi-fi en gezond eten to go manoeuvreert de creatieve klasse zich volgens Rohde door de stad. Edelkoort is hoopvol over een toekomst van nomadism, de doelloosheid van dwalen kan volgens de trendwatcher leiden tot de beste ideeën. Volgens Edelkoort zijn er veel signalen die er op duiden dat de 21ste eeuw veel fascinerender wordt dan de 20ste eeuw. “We moeten alleen besluiten om er aan te beginnen”.

Li 3

Beeld via trendtablet.com en jolanvanderwiel.com

Tessa Cramer op twitter

A trailer for International Lifestyle Studies – Trendwatching & Concept Development

Tijdens de studie International Lifestyle Studies maken studenten regelmatig filmpjes behorend bij opdrachten voor opdrachtgevers uit het werkveld of bijvoorbeeld als middel om hun persoonlijke ontwikkeling of keuzes in beelden te laten zien. Ook zijn er pas filmpjes gemaakt als trailer voor onze opleiding. Hieronder kan je er één bekijken: