Tagarchief: International

ILS studenten winnen reis naar Shanghai

ILS-studenten Evelien Slaats en Robin Peeters leverden vorig studiejaar de beste beroepsproducten voor opdrachtgevers af en wonnen daarmee een door hun opleiding betaalde reis naar Shanghai. Daar volgden ze de summer course Trendwatching & Innovation van ACI-docent Carl Rohde. Via de Chinese studenten én hun coolhunt leerden ze de stad en haar inwoners kennen.

Evelien%20en%20Robin%20Shanghai%202%20kleinEvelien en Robin keken hun ogen uit in de Chinese stad met meer dan twintig miljoen inwoners. Robin vertelt: ‘De stad heeft een prachtige skyline, maar daarachter zit veel armoede verstopt.’ Evelien vult aan: ‘In sommige clubs drinken ze dure champagne en zijn de toiletten van goud, maar als je buiten komt, zie je midden in de nacht een klein kind dat op straat zit te bedelen. Dat is een groot contrast.

Evelien%20en%20Robin%20Shanghai%203%20kleinDe twee ILS-studenten fungeerden tijdens de summer course op het Shanghai Institute of Technology als intermediair tussen docent Carl Rohde en hun Chinese klasgenoten. Robin: ‘Het onderwijs in China is heel traditioneel. De docent staat in hoger aanzien dan de studenten. Door onze aanwezigheid werden onze klasgenoten wat losser in de omgang met Carl.’ Evelien en Robin gingen in opdracht van Rohde samen met hen op zoek naar de ‘Chinese Dream’ bij verschillende generaties. Ze doken in de theorie, gingen coolhunten op straat en bezochten familieleden van hun klasgenoten.’

Evelien%20en%20Robin%20Shanghai%204%20kleinNa twee weken summer course was de conclusie dat er nog geen gezamenlijk gedeelde Chinese droom bestaat, maar dat iedereen vooral bezig is met hard werken om Shanghai op de kaart te zetten. Evelien: ‘De meeste inwoners zijn arm en zitten niet in de situatie om te dromen. Wat wel opvalt: er wordt niet meer naar Europa of Amerika gekeken als voorbeeld, maar ze zijn trots op hun eigen stad en land. Traditie blijft belangrijk. Kinderen luisteren naar hun ouders en zorgen voor hen als ze ouder worden. De ouders wensen hun kinderen eerst een baan, huis en partner en pas dan komt geluk.’

Evelien%20en%20Robin%20Shanghai%205%20kleinTerug in Nederland hebben Evelien en Robin er alletwee voor gekozen ook hun minor in het buitenland te gaan volgen. Evelien: ‘Op deze manier kom je echt in contact met de bewoners van een land. Wij kwamen thuis bij onze klasgenoten, spraken hun familie en leerden daardoor heel veel over de cultuur.’ Robin voegt toe: ‘Ons viel op dat de Chinese studenten heel hard moeten werken om aan de verwachtingen van hun familie te voldoen, ook in het weekend en in de avonduren waren ze bezig met school. Hun weg ligt al helemaal vast. Heb je eenmaal een richting gekozen, dan kun je er niet meer van afwijken. Toen ik net terug in Nederland was, stapte ik in een trein die vijf minuten te laat was. Iedereen zat meteen te klagen. Door zo’n ervaring in het buitenland leer je misschien vooral dat wij het eigenlijk heel goed hebben in Nederland.’

Lees meer over hun ervaring op hun blog.

Shanghai impressies – laatste deel

Door: Carl Rohde

Je kan er zo naast zitten hier. We hebben ons allemaal wel eens verbaasd over het sociale feit dat het in China geaccepteerd is voor veelal wat oudere mannen om in pyama door hun buurt te wandelen of naar het park te gaan. Tegenover mijn hotel is een exotisch parkje en daar zie je ze iedere ochtend tai chi’en. In pyama dus.

chinezen in pyamaMijn idee was altijd dat deze wat oudere heren er gewoon hun gemak van namen. Ze zijn zo vertrouwd met buurt en park dat ze simpelweg niet meer de moeite nemen om zich ‘fatsoenlijk’ aan te kleden. Foute inter­pretatie, veel te Westers gedacht.

In China draait alles veel minder om  een ‘enjoyable easy going lifestyle’ en alles veel meer om het continu tonen van de status die je hebt opgebouwd. Hoe statusvol kan het-over-straat-lopen-in-pyama dan wel zijn? Behoorlijk. In China geeft het aan dat je voldoende geld hebt verdiend om niet meer te hoeven werken. Dat moet getoond worden! In pyama.

Ik ontmoette hier iemand die voor (Engelse) studenten studiereizen naar Shanghai organi­seert. Hij vertelde dat alle studenten (natuurlijk) het Shanghainese uitgaansleven in willen. Kijken hoe imponerend cool hier het geld uit de zakken geklopt kan worden. Het animo om een van die immense fabrieken hier te bezoeken – kost een dagtocht – is aanmerkelijk minder groot. Chinezen glimlachen vriendelijk om die keuze, maar die glimlach wordt gecombineerd met enige minachting. Hoe kun je hier nu alleen maar uit willen gaan? En niet leren van hoe China, als geen ander: The Manufacturer of the World, zijn magistrale werkkracht organi­seert en zijn geld verdient in die immense fabrieken? Onbegrijpelijk decadent vindt men dat hier. En men glimlacht beleefd.

money shanghaiWe zijn Nederlanders, dus toch maar even wat prijzen. Ik zit in een Chinese buurt. Net buiten de echte stad, waar alles minstens het Nederlandse prijsniveau heeft. Twintig minuten met de metro om er te komen. Een kaartje kost 30 cent  – tenminste moet je wel zo electrische pas kopen. Zo niet, dan ben je een tourist en betaal je voor hetzelfde ritje ongeveer twee euro. Ik ben van mijn eigen buurtje gaan houden. Het hotel is best wel goed – 40 euro per nacht. Ik breng mijn overhemden, broeken en pakken zelf naar de stomerij – 1,25 per stuk. Ik eet bij de Chinees – 3,5 euro. En eergister vond ik een Japans restaurant voor studenten. Toen alleen maar een paar sushi gegeten – kijken of mijn buik de kwaliteit aan kon. Missie geslaagd. Gister heel veel sushi’s gegeten – overheerlijk voor 3,5 euro. Vanavond ga ik los. O ja, en op iedere straathoek kun je een voetdrukpunt massage halen. Ideaal voor als je veel loopt. 6 Euro voor een uur – inclusief kopje thee.

Ik ontmoette hier een negentienjarige student uit Amsterdam. Hij studeert er logistiek en loopt hier stage. Eerlijk gezegd bewonder ik de ondernemerslust van dergelijke studenten. Zo-ver-van-huis-alleen-in-een-vreemde-stad: dat gevoel. Ik geloof, als ik eerlijk ben, dat ik het toendertijd op die leeftijd helemaal niet gedurfd zou hebben. “85% van mijn mede­studenten in Amsterdam zoekt een stage binnen een straal van vijftien kilometer van zijn huis. Zodat hij/zij niet ver hoeft te reizen”, zo vertelde hij. “De andere 15% wil juist de wereld in en grenzen verleggen”. Die gaat bijvoorbeeld naar Shanghai. Kiezen we voor gemak & veiligheid of voor het onbekende & ongekende kansen?

Vind je deze columns leuk? Volg me dan op twitter.

Carl Rohde

Shanghai impressies deel 3

Elke week schrijft Carl Rohde een column tijdens zijn verblijf van een maand in Shanghai. Deze week weer zeven Shanghai impressies

1. Prostitutie bestaat in China niet. Aldus de overheid. Wel word ik iedere avond op mijn hotel­kamer gebeld door een dame die mij in het Chinees van alles aanbiedt. Ik kan dat niet verstaan, maar nu heb ik een vriend op bezoek en die verstaat wel Chinees. De dame blijkt te vragen of we behoefte hebben aan “Een Hemels Kopje Heuse Moederliefde” dan wel “Een Extra Dekentje Voor De Nacht”. Kan het poëtischer? Ik blijf toch maar nee zeggen. Tegen haar hemelse kopjes en extra dekentjes.

IMG_23612. Chinezen en Nederlanders hebben wel wat gemeen: het zijn beide volkeren met een lange geschiedenis van handel drijven. Veel Chinezen weten niet al te veel van ons kikkerlandje. Maar ze weten wel dat we goed in talen zijn en dat bewonderen ze dan ook. Ik zeg dan dat we een volk van handelaren zijn en dat we ons geld goed­deels verdienen buiten onze krappe landsgrenzen. Dus moeten we onze talen wel spreken. Dat wordt begrepen en herkend. Iedereen hier wil Engels met je spreken. Om te oefenen. Engelse cursussen in overvloed. Zoveel chinezen doen hun best om Engels te leren. Hoeveel europeanen en amerikanen staan daartegenover hun Chinees bij te spijkeren?

IMG_23313. Van overheidswege is het verplicht om bij chinese films engelse ondertiteling neer te zetten. Slim qua commerciële handelsgeest. Zo kan ook ik naar een chinese film. Maar ook educatief slim. Iedereen die wil, kan nu op een entertainende manier engels oefenen.

4. Pratend met mijn chinese studenten valt me op dat ze zich voor het eerst licht-kritisch (maar wel zeer loyaal) durven uit te laten over hun regering. Bij mijn eerste bezoek, vijf jaar geleden, deed men dat nog niet. Dit is de ‘sociale media generatie’ en die is gewend vlotter dan voorheen mogelijk was opinies te ventileren in een ‘vrije’  netomgeving .  Ja, het net wordt geregeld deels afge­sloten. Maar de jongeren protesteren: “Ze zouden het net niet moeten afsluiten. De regering zou ons moeten leiden, zou ons moeten opvoeden hoe we het net op een verantwoorde manier kunnen gebruiken.”  Interessante zin: wel kritiek, maar de autoriteit van de overheid (om op te voeden, om te leiden) wordt niet in twijfel getrokken.

5. Vrijwel alle chinese studenten nemen een amerikaanse naam aan. Soms lijkt die naam fonetisch op hun chinese naam. Vandaag bijvoorbeeld gesproken met Fun – die in het chinees iets van Foeng heet. Soms kiezen ze de naam van een celebrity uit. Steve (Jobs) en Bill (Gates) doen het hier goed. Soms vinden ze een amerikaanse naam gewoon mooi klinken, ook al kennen ze de betekenis ervan niet. Zo lopen hier aardig wat meisjes rond die zich stralend crocodile noemen.

BKJkWGkCAAEXkPh6. Les geven gebeurt hier behoorlijk traditioneel.  De docent oreert lange tijd. Checken of de stof doordringt tot de studenten lijkt buiten de taakopvatting te vallen. Er liggen altijd wel wat studenten te slapen in de banken. Dat wordt niet als onbeleefd ervaren. Ik vroeg of die studenten misschien heel moe waren van hun bijbaantjes. Nee, want die mogen ze niet hebben. “Soms is de stof zo saai, dan je niet anders kan dan in slaap vallen.”

7. Ondertussen kreeg ik gister fikse complimenten over mijn typisch Nederlandse (interactieve) manier van lesgeven. “You make me think”. “You make me realize I have brains”. Ik vind het fantastisch dat vijftien van deze studenten naar Fontys International Lifestyle Studies komen en daar met onze onderwijs­stijl gaan kennismaken. ILS daagt continu uit “To make you think”, creatief en gedis­cip­li­neerd. En bij ons is zo ongeveer het hoogste goed om hersens en antennes wagen­wijd open te zetten.

Vind je deze colum leuk, volg me dan op twitter .
Carl Rohde

Shanghai impressies (deel 2)

Door: Carl Rohde 

Sorry, New York, maar Shanghai is TheBigger Apple – voor de eenentwintigste eeuw.

IMG_2332Dat wil niet bepaald zeggen dat de stad geen problemen heeft. De luchtvervuiling is enorm. De zon gaat vrijwel altijd verborgen achter een grauwsluier. De enige dat ik hier anders en frisser leerde kennen was tijdens de Wereld Expo van 2010.  Toen werden, terwille van de toeristen en ‘een goede indruk’ alle fabrieken in de wijde omtrek gesloten (je hebt het als regering voor het zeggen of niet).  Maar onder normale omstandigheden… “ We kunnen hier nooit sterren zien”,  vertelde een van mijn studenten en mijn hotelkamer bevindt zich op de twaalfde verdieping, maar in de lobby en de aangrenzende ontbijtzaal hangt geregeld en onmiskenbaar de lucht van benzine en uitlaatgassen. Het is maar te hopen dat niemand in de lobby een sigaret opsteekt, want ik sta niet in voor de gevolgen.

Die vervuiling wordt wel  grootscheeps aangepakt hoor. De gemeente Shanghai moedigt het gebruik van electrische autos, scooters en motoren zeer aan. Alle taxis gaan bijvoorbeeld binnen nu en vijf jaar electrisch (je kunt het als regering maar voor het zeggen hebben of niet).  Nadeel is wel dat je die electrische dingen helemaal niet aan hoort komen. Dus als de lobby van mijn hotel niet explodeert, is er altijd ook nog de kans dat ik platgereden word door zo’n electrisch vehikel. Dat dan weer wel: milieuvriendelijk.

IMG_2335De Chinese cultuur is veel collectivistischer dan de onze. Wij zijn, zoals bekend, veel meer individualisten. Die cliche’s kloppen inderdaad. Je kunt hier echter wel kant­tekeningen bij zetten. Nergens is het harder duwen en dringen om de bus in te komen of om een metro­kaartje te kopen dan in China. Een collectieve norm dat je in de rij gaat staan en je beurt afwacht, bestaat niet of nauwelijks. Het is ieder voor zich. Wat nou collectivistisch ethos? Mijn roots als Rotterdams straatgozertje komen weer naar boven: ik dring en duw me weer naar voren met een felheid die decennialang schuil ging achter beschaafd westers  gedrag.

IMG_2359Aan de andere kant zien we dat collectivistische ethos wel weer in de omgang van volwassen kinderen met hun oude ouders. Op zondag ben ik door de volksbuurten gaan wandelen. En dan zie je er velen: mannen en vrouwen van in de vijftig die aan de schuifelwandel gaan met hun stokoude ouders. Mooi om te zien, kunnen wij wat van leren.

IIMG_2362k sprak Remi, een student, die stage loopt bij een internationale hotelketen. Hij vertelde me dat Chinezen er hun werk goed doen. Als de shift er echter op zit, zal het hun een worst wezen hoe de opvolger de taken voortzet. Even een notitie maken om het de volgende keer een beetje makkelijker te maken wanneer hij begint: niet-mijn-Chinese-werkpakkie-an. Daar geldt dat collectivistische ethos dan weer niet.

BKJkWGkCAAEXkPhAan het einde van ieder college dat ik hier geef, kunnen studenten vragen stellen. Die gaan soms breder dan de inhoud van mijn collegestof. Gister zei een meisje: “ Ik ben zo onder de indruk van Europese en Amerikaanse studenten. Ze praten veel vrijer dan wij. Het lijkt wel alsof ze meer moed hebben om hun eigen gang te gaan. Steve Jobs had zelfs de moed om zijn studie niet af te maken. Denkt u dat ik die moed maar beter ook op kan brengen?”  Ik heb geantwoord van niet, maar misschien heb ik daarmee de Chinese Steve Jobs wel om zeep geholpen. Er drukt een zware last op mijn schouder…

Als je deze column leuk vindt, volg me dan ook op twitter.
Carl Rohde

Noot redactie: Carl Rohde is begin mei 2013 professor ‘Trend watching & Innovation’ geworden at Shanghai Institute of Technology!

Carl Rohde blog: Professor Cao Yang

Door: Carl Rohde (lector Trendwatching bij International Lifestyle Studies)

IMG_2334Dit is nu mijn zesde keer in Shanghai. Altijd om Coolhunts te doen aan het Shanghai Institute of Technology. Altijd uitgenodigd door professor Cao Yang. En altijd op kosten van Fontys. To nu toe. Fontys wilde zijn internationale netwerk uitbreiden, zeker richting China,  en vond de Coolhunt als onderzoeksproject  daarbij een geschikt inhoudelijk-vernieuwend bruggehoofd. Dat vonden ze hier ook, vandaar dat ik steeds terug ‘mocht’  komen. Maar ook al zijn de Chinezen niet langer arm, slim zijn ze wel: het rijke Westen mocht betalen. Tot nu toe.

IMG_2336Hoe gaat dat? Je komt hier voor het eerst. En je doet Coolhuntend en trendspresenterend je stinkende best om indruk te maken. Dat lukte want Cao Yang wilde met me door praten – hij is hier ook Dean van diverse opleidingen dus een belangrijke gesprekspartner. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Maar toen ik, typisch Hollands, enthousiast met tal van andere plannen kwam, hield hij vriendelijk de boot af. Nou ja, misschien toch niet zo geïneresseerd, dacht ik nog. Maar na een half jaar nodigde hij me weer uit, werd ik voorgesteld aan het College van Bestuur hier en bleef hij bij al mijn colleges zitten. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Dus ging ik wederom typisch los met nog meer goede plannen. Wederom nul op rekest. Derde keer: hetzelfde. Vierde keer:  ik werd uitgenodigd om een Zomercursus Coolhunten en Innoveren te verzorgen voor vijftig van de beste studenten. Cao Yang liep weer mee. De groep – inclusief Cao Yang – beoordeelde de cursus extreem hoog. Cao Yang liet nadrukkelijk zijn evaluatieformulier aan mij zien: helemaal prima. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Maar uitbreiding en verdieping van de plannen: ho maar.

IMG_2339En toen kwam de vijfde keer. Zelfs de details waren anders. Bij de verwelkoming op het vliegveld van Pudong legde hij zijn hand op mijn schouder en zei:  “Hello, My Friend”. Weinig spectaculaire woorden, inclusief handgebaar. Maar toch een wereld van verschil.  Het betekende dat ik eindelijk echt & serieus ‘binnen’ was. Morgen word ik hier benoemd tot professor Trendwatching & Innovatie.  En ze betalen tegenwoordig dus ook. De gemeente Shanghai staat erachter en dan gaan deuren open.

Achteraf begrijp ik pas hoe snerpend Holland ik was in mijn optreden. Jij vindt mij boeiend & leuk. Ik vind jou boeiend & leuk: Let’s Get Started.  Dat is zo oer-Holland geredeneerd en gehandeld. En zo: On-Chinees. Hier bouw je eerst een vertrouwensband op en dat neemt tijd – dat ‘ vreet’  tijd, vanuit Hollands perspectief.  Pas daarna ga je echt, met grondige kennis van  en vertrouwen  in elkaar aan de slag &  in zee. Het goede van het Hollandse model is dat je razendsnel tot zaken kan komen. Het slechte is dat je elkaar juist door die snelheid weer even vlot kan laten vallen. Het slechte van het Chinese model is, dat het dus tijd vreet – en natuurlijk de tickets Amsterdam Shanghai. Het goede is dat je duur­zaam vertrouwen opbouwt. En duurzaam vertrouwen biedt de beste grond om serieus te bouwen.

Ik ben benieuwd wat onze toekomst hier gaat brengen. Zeker ook voor ILS. Want ILS is toch als geen andere opleiding:  De Motor Achter Trend Watchen en Innoveren.