Shanghai impressies deel 3

Elke week schrijft Carl Rohde een column tijdens zijn verblijf van een maand in Shanghai. Deze week weer zeven Shanghai impressies

1. Prostitutie bestaat in China niet. Aldus de overheid. Wel word ik iedere avond op mijn hotel­kamer gebeld door een dame die mij in het Chinees van alles aanbiedt. Ik kan dat niet verstaan, maar nu heb ik een vriend op bezoek en die verstaat wel Chinees. De dame blijkt te vragen of we behoefte hebben aan “Een Hemels Kopje Heuse Moederliefde” dan wel “Een Extra Dekentje Voor De Nacht”. Kan het poëtischer? Ik blijf toch maar nee zeggen. Tegen haar hemelse kopjes en extra dekentjes.

IMG_23612. Chinezen en Nederlanders hebben wel wat gemeen: het zijn beide volkeren met een lange geschiedenis van handel drijven. Veel Chinezen weten niet al te veel van ons kikkerlandje. Maar ze weten wel dat we goed in talen zijn en dat bewonderen ze dan ook. Ik zeg dan dat we een volk van handelaren zijn en dat we ons geld goed­deels verdienen buiten onze krappe landsgrenzen. Dus moeten we onze talen wel spreken. Dat wordt begrepen en herkend. Iedereen hier wil Engels met je spreken. Om te oefenen. Engelse cursussen in overvloed. Zoveel chinezen doen hun best om Engels te leren. Hoeveel europeanen en amerikanen staan daartegenover hun Chinees bij te spijkeren?

IMG_23313. Van overheidswege is het verplicht om bij chinese films engelse ondertiteling neer te zetten. Slim qua commerciële handelsgeest. Zo kan ook ik naar een chinese film. Maar ook educatief slim. Iedereen die wil, kan nu op een entertainende manier engels oefenen.

4. Pratend met mijn chinese studenten valt me op dat ze zich voor het eerst licht-kritisch (maar wel zeer loyaal) durven uit te laten over hun regering. Bij mijn eerste bezoek, vijf jaar geleden, deed men dat nog niet. Dit is de ‘sociale media generatie’ en die is gewend vlotter dan voorheen mogelijk was opinies te ventileren in een ‘vrije’  netomgeving .  Ja, het net wordt geregeld deels afge­sloten. Maar de jongeren protesteren: “Ze zouden het net niet moeten afsluiten. De regering zou ons moeten leiden, zou ons moeten opvoeden hoe we het net op een verantwoorde manier kunnen gebruiken.”  Interessante zin: wel kritiek, maar de autoriteit van de overheid (om op te voeden, om te leiden) wordt niet in twijfel getrokken.

5. Vrijwel alle chinese studenten nemen een amerikaanse naam aan. Soms lijkt die naam fonetisch op hun chinese naam. Vandaag bijvoorbeeld gesproken met Fun – die in het chinees iets van Foeng heet. Soms kiezen ze de naam van een celebrity uit. Steve (Jobs) en Bill (Gates) doen het hier goed. Soms vinden ze een amerikaanse naam gewoon mooi klinken, ook al kennen ze de betekenis ervan niet. Zo lopen hier aardig wat meisjes rond die zich stralend crocodile noemen.

BKJkWGkCAAEXkPh6. Les geven gebeurt hier behoorlijk traditioneel.  De docent oreert lange tijd. Checken of de stof doordringt tot de studenten lijkt buiten de taakopvatting te vallen. Er liggen altijd wel wat studenten te slapen in de banken. Dat wordt niet als onbeleefd ervaren. Ik vroeg of die studenten misschien heel moe waren van hun bijbaantjes. Nee, want die mogen ze niet hebben. “Soms is de stof zo saai, dan je niet anders kan dan in slaap vallen.”

7. Ondertussen kreeg ik gister fikse complimenten over mijn typisch Nederlandse (interactieve) manier van lesgeven. “You make me think”. “You make me realize I have brains”. Ik vind het fantastisch dat vijftien van deze studenten naar Fontys International Lifestyle Studies komen en daar met onze onderwijs­stijl gaan kennismaken. ILS daagt continu uit “To make you think”, creatief en gedis­cip­li­neerd. En bij ons is zo ongeveer het hoogste goed om hersens en antennes wagen­wijd open te zetten.

Vind je deze colum leuk, volg me dan op twitter .
Carl Rohde

Advertenties

Future of Food 2013

Future of Food 2013Van 21 t/m 26 mei vindt in Tilburg het Future of Food Festival plaats. Het Festival is een initiatief van Tilburg Debatstad.

De herkomst, gezondheid en toekomst van ons voedsel is trending topic tijdens het Future of Food Festival. Food is dan ook een van de onderwerpen waarin studenten van ILS zich verdiepen tijdens hun studie. Vrijdagmiddag/-avond 24 mei is ILS aanwezig bij de FoodTalks in Café De Plaats.

Studenten Anke Dekker en Cecile Cremers (3e jaars studenten ILS)ontwikkelden tijdens hun minor ‘het concept Waste-Less, hun concept voorkomt voedselbederving en daarmee voedselverspilling door het op een gebruiksvriendelijke manier monitoren van de vervaldatums van aangekochte voedselwaren. Een viertal derdejaars ILS studenten ontwikkelden ‘Peppie’. Met hun concept willen zij een duurzame transitie teweeg brengen. Peppie woont in studentenhuizen en is een slimme energiemeter en transmitter. Het is ontwikkeld om inwoners van studentenhuizen bewust te maken van hun energieverbruik en tegelijkertijd het verbruik terug te dringen. Beide concepten zijn genomineerd voor de Gasterra Transitie Jaarprijs 2013 (http://www.fontysaci.nl/nieuws/lifestylestudenten-genomineerd-voor-de-gasterra-transitie-jaarpr. Vanaf volgende week zijn de stembussen geopend!).

Ook tweedejaars studenten zijn tijdens de FoodTalks vertegenwoordigd. Zo presenteert Company FLEW het Big Bunker Book, een inspiratie boekje om de drukke ouders een handje te helpen tijdens de gevreesde eetmomenten met hun koters (http://flew.moonfruit.com/).

Company CULAZ laat zien dat bloemen voor een exclusieve smaaksensatie kunnen zorgen en een prachtig kookboek met eetbare bloemen onder de aandacht brengen (https://www.facebook.com/culinairvanatotz).

Linda Hofman (docent FOOD) en Yvette van Kempen zullen samen de bezoekers meer vertellen over de opleiding en de mogelijkheden voor bedrijven om stages aan te bieden, deel te nemen aan de expertmeeting cafés en het meester-gezelprogramma.

Voor meer informatie kun je terecht op www.futureoffoodfestival.nl.

Shanghai impressies (deel 2)

Door: Carl Rohde 

Sorry, New York, maar Shanghai is TheBigger Apple – voor de eenentwintigste eeuw.

IMG_2332Dat wil niet bepaald zeggen dat de stad geen problemen heeft. De luchtvervuiling is enorm. De zon gaat vrijwel altijd verborgen achter een grauwsluier. De enige dat ik hier anders en frisser leerde kennen was tijdens de Wereld Expo van 2010.  Toen werden, terwille van de toeristen en ‘een goede indruk’ alle fabrieken in de wijde omtrek gesloten (je hebt het als regering voor het zeggen of niet).  Maar onder normale omstandigheden… “ We kunnen hier nooit sterren zien”,  vertelde een van mijn studenten en mijn hotelkamer bevindt zich op de twaalfde verdieping, maar in de lobby en de aangrenzende ontbijtzaal hangt geregeld en onmiskenbaar de lucht van benzine en uitlaatgassen. Het is maar te hopen dat niemand in de lobby een sigaret opsteekt, want ik sta niet in voor de gevolgen.

Die vervuiling wordt wel  grootscheeps aangepakt hoor. De gemeente Shanghai moedigt het gebruik van electrische autos, scooters en motoren zeer aan. Alle taxis gaan bijvoorbeeld binnen nu en vijf jaar electrisch (je kunt het als regering maar voor het zeggen hebben of niet).  Nadeel is wel dat je die electrische dingen helemaal niet aan hoort komen. Dus als de lobby van mijn hotel niet explodeert, is er altijd ook nog de kans dat ik platgereden word door zo’n electrisch vehikel. Dat dan weer wel: milieuvriendelijk.

IMG_2335De Chinese cultuur is veel collectivistischer dan de onze. Wij zijn, zoals bekend, veel meer individualisten. Die cliche’s kloppen inderdaad. Je kunt hier echter wel kant­tekeningen bij zetten. Nergens is het harder duwen en dringen om de bus in te komen of om een metro­kaartje te kopen dan in China. Een collectieve norm dat je in de rij gaat staan en je beurt afwacht, bestaat niet of nauwelijks. Het is ieder voor zich. Wat nou collectivistisch ethos? Mijn roots als Rotterdams straatgozertje komen weer naar boven: ik dring en duw me weer naar voren met een felheid die decennialang schuil ging achter beschaafd westers  gedrag.

IMG_2359Aan de andere kant zien we dat collectivistische ethos wel weer in de omgang van volwassen kinderen met hun oude ouders. Op zondag ben ik door de volksbuurten gaan wandelen. En dan zie je er velen: mannen en vrouwen van in de vijftig die aan de schuifelwandel gaan met hun stokoude ouders. Mooi om te zien, kunnen wij wat van leren.

IIMG_2362k sprak Remi, een student, die stage loopt bij een internationale hotelketen. Hij vertelde me dat Chinezen er hun werk goed doen. Als de shift er echter op zit, zal het hun een worst wezen hoe de opvolger de taken voortzet. Even een notitie maken om het de volgende keer een beetje makkelijker te maken wanneer hij begint: niet-mijn-Chinese-werkpakkie-an. Daar geldt dat collectivistische ethos dan weer niet.

BKJkWGkCAAEXkPhAan het einde van ieder college dat ik hier geef, kunnen studenten vragen stellen. Die gaan soms breder dan de inhoud van mijn collegestof. Gister zei een meisje: “ Ik ben zo onder de indruk van Europese en Amerikaanse studenten. Ze praten veel vrijer dan wij. Het lijkt wel alsof ze meer moed hebben om hun eigen gang te gaan. Steve Jobs had zelfs de moed om zijn studie niet af te maken. Denkt u dat ik die moed maar beter ook op kan brengen?”  Ik heb geantwoord van niet, maar misschien heb ik daarmee de Chinese Steve Jobs wel om zeep geholpen. Er drukt een zware last op mijn schouder…

Als je deze column leuk vindt, volg me dan ook op twitter.
Carl Rohde

Noot redactie: Carl Rohde is begin mei 2013 professor ‘Trend watching & Innovation’ geworden at Shanghai Institute of Technology!

Twee teams met lifestyle studenten genomineerd voor de Gasterra Transitie Jaarprijs 2013

Logo_GasTerra_Transitie_JaarprijsMaar liefst zes derde jaars studenten van onze opleiding International Lifestyle Studies zijn vorige week in twee projectgroepen genomineerd voor de Gasterra Transitie Jaarprijs met een hoofdprijs van maar liefst 50.000 euro.

De aardgashandelaar GasTerra heeft HBO-studenten opgeroepen om mee te werken aan het verduurzamen van energievoorziening. De challenge is het bedenken en ontwikkelen van creatieve, innovatieve en toepasbare ideeën die verduurzaming stimuleren.

Uit alle aanmeldingen heeft de vakjury tien projectgroepen van verschillende HBO’s genomineerd, welke op 11 juni tijdens het GTJP Event in ‘De Fabrique’ in Maarssen zullen gaan strijden voor de prijzen.

Bij deze 10 teams strijden er dus twee teams van ILS mee voor deze prestigieuze titel. Deze Lifestyle studenten volgen momenteel allemaal de minor Global Development Issues en werden van daaruit geïnspireerd om aan deze wedstrijd mee te doen.

Concept ‘Waste-Less’

Het eerste projectteam bestaat uit de twee studenten Anke Dekkers en Cecile Cremer. Zij zijn genomineerd met hun concept “Waste-Less”. Dit concept  voorkomt voedselbederving en daarmee voedselverspilling doordat deze de vervaldatums van aangekochte voedselwaren op een gebruiksvriendelijke manier weet te monitoren.

Na het boodschappen doen scant de gebruiker met een smartphone applicatie of eventuele keukenscanner de kassabon met aangekochte producten en bijbehorende vervaldatums en vervolgens waarschuwt ‘Waste-less’ de consument wanneer een product zijn vervaldatum dreigt te naderen.

De taak van Waste-less is het tijdig alarmeren van de consument om zo bedorven voedsel te voorkomen. De applicatie zal deze melding emphatisch overbrengen door het tevens aanbieden van recepten gebaseerd op het product dat zijn vervaldatum dreigt te naderen in een combinatie met eventueel andere aanwezige voedselwaren in de koelkast.

Het lange lange termijn doel is het bereiken van een gedragsverandering ten aanzien van onnodige voedselverspilling en de daarbij behorende overvloedige consumptiemaatschappij en de gevolgen die dit heeft.

Concept PEPPIE

Het tweede projectteam bestaat uit de studenten Rinke Adema, Elmay Claassen, Steffie de Kort en Stephanie van Vliet, die met hun concept Peppie een duurzame transitie te weeg willen brengen. Ze geven met hun concept invulling aan de volgende vraag: Hoe kunnen we er voor zorgen dat jongeren die in studentenhuizen wonen bewuster worden van hun energie verbruik en op deze manier energie verspilling terugdringen?

Conceptomschrijving: PEPPIE, de slimste energiemeter voor studentenhuizen. Peppie is het nieuwe instrument om energieverspilling tegen te gaan. Het apparaat woont in studentenhuizen en is een slimme energie meter en transmitter. Peppie is ontwikkeld om inwoners van studentenhuizen bewust te maken van hun energieverbruik en dit verbruik terug te dringen.

De huurprijs van een studentenkamer is vaak inclusief en inwoners krijgen vaak niet de gelegenheid om energierekeningen in te zien. Peppie is direct gekoppeld aan een applicatie waarin alle zaken omtrent energieverbruik geregeld en inzichtelijk worden. Via deze app krijgen alle inwoners een account en kunnen hier direct geld op zetten. Dit bedrag bepalen zij zelf en kunnen hier dus ook invloed op uitoefenen. Peppie kijkt waar in huis energie wordt verbruikt en waar het verbruik het hoogste ligt. Zo kunnen inwoners elkaar motiveren en stimuleren om dit verbruik terug te dringen en direct geld te besparen.

Peppie zal tevens tips geven om je energieverbruik te verminderen. Binnen de app zijn er genoeg mogelijkheden om verschillende situaties af te stemmen. Ga je bijvoorbeeld op vakantie dan betaal je die maand minder of blijft je vriend 4x per week slapen dan betaal je iedere maand wat extra.

Om Peppie nog meer te integreren als nieuw huisdier, kun je ook Peppie Coins verdienen! Met deze coins kun je Peppie pimpen, dus kleding en accessoires voor hem kopen. Deze coins verdien je bij laag energieverbruik. Het is een extra stimulator om jongeren minder energie te laten verbruiken, maar aan de andere kant ook een leuk en interactief extraatje om Peppie echt te betrekken bij het huis.

De internetprijs

GasterraOok zal er een internetprijs worden uitgereikt aan het concet met de meeste stemmen via social media. Hiervoor gaan de twee team komende dagen opnamen maken, zodat mensen via filmpjes op internet de concepten gepresenteerd krijgen. Vanaf 27 mei kan er dan gestemd worden voor deze internetprijs.
Stemmen jullie op onze studenten!? We houden jullie op de hoogte.

Voor meer informatie kan je kijken op: http://gasterratransitiejaarprijs.nl

Carl Rohde blog: Professor Cao Yang

Door: Carl Rohde (lector Trendwatching bij International Lifestyle Studies)

IMG_2334Dit is nu mijn zesde keer in Shanghai. Altijd om Coolhunts te doen aan het Shanghai Institute of Technology. Altijd uitgenodigd door professor Cao Yang. En altijd op kosten van Fontys. To nu toe. Fontys wilde zijn internationale netwerk uitbreiden, zeker richting China,  en vond de Coolhunt als onderzoeksproject  daarbij een geschikt inhoudelijk-vernieuwend bruggehoofd. Dat vonden ze hier ook, vandaar dat ik steeds terug ‘mocht’  komen. Maar ook al zijn de Chinezen niet langer arm, slim zijn ze wel: het rijke Westen mocht betalen. Tot nu toe.

IMG_2336Hoe gaat dat? Je komt hier voor het eerst. En je doet Coolhuntend en trendspresenterend je stinkende best om indruk te maken. Dat lukte want Cao Yang wilde met me door praten – hij is hier ook Dean van diverse opleidingen dus een belangrijke gesprekspartner. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Maar toen ik, typisch Hollands, enthousiast met tal van andere plannen kwam, hield hij vriendelijk de boot af. Nou ja, misschien toch niet zo geïneresseerd, dacht ik nog. Maar na een half jaar nodigde hij me weer uit, werd ik voorgesteld aan het College van Bestuur hier en bleef hij bij al mijn colleges zitten. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Dus ging ik wederom typisch los met nog meer goede plannen. Wederom nul op rekest. Derde keer: hetzelfde. Vierde keer:  ik werd uitgenodigd om een Zomercursus Coolhunten en Innoveren te verzorgen voor vijftig van de beste studenten. Cao Yang liep weer mee. De groep – inclusief Cao Yang – beoordeelde de cursus extreem hoog. Cao Yang liet nadrukkelijk zijn evaluatieformulier aan mij zien: helemaal prima. Duidelijk een geval van geïnteresseerd dus. Maar uitbreiding en verdieping van de plannen: ho maar.

IMG_2339En toen kwam de vijfde keer. Zelfs de details waren anders. Bij de verwelkoming op het vliegveld van Pudong legde hij zijn hand op mijn schouder en zei:  “Hello, My Friend”. Weinig spectaculaire woorden, inclusief handgebaar. Maar toch een wereld van verschil.  Het betekende dat ik eindelijk echt & serieus ‘binnen’ was. Morgen word ik hier benoemd tot professor Trendwatching & Innovatie.  En ze betalen tegenwoordig dus ook. De gemeente Shanghai staat erachter en dan gaan deuren open.

Achteraf begrijp ik pas hoe snerpend Holland ik was in mijn optreden. Jij vindt mij boeiend & leuk. Ik vind jou boeiend & leuk: Let’s Get Started.  Dat is zo oer-Holland geredeneerd en gehandeld. En zo: On-Chinees. Hier bouw je eerst een vertrouwensband op en dat neemt tijd – dat ‘ vreet’  tijd, vanuit Hollands perspectief.  Pas daarna ga je echt, met grondige kennis van  en vertrouwen  in elkaar aan de slag &  in zee. Het goede van het Hollandse model is dat je razendsnel tot zaken kan komen. Het slechte is dat je elkaar juist door die snelheid weer even vlot kan laten vallen. Het slechte van het Chinese model is, dat het dus tijd vreet – en natuurlijk de tickets Amsterdam Shanghai. Het goede is dat je duur­zaam vertrouwen opbouwt. En duurzaam vertrouwen biedt de beste grond om serieus te bouwen.

Ik ben benieuwd wat onze toekomst hier gaat brengen. Zeker ook voor ILS. Want ILS is toch als geen andere opleiding:  De Motor Achter Trend Watchen en Innoveren.