Shanghai impressies (deel 2)

Door: Carl Rohde 

Sorry, New York, maar Shanghai is TheBigger Apple – voor de eenentwintigste eeuw.

IMG_2332Dat wil niet bepaald zeggen dat de stad geen problemen heeft. De luchtvervuiling is enorm. De zon gaat vrijwel altijd verborgen achter een grauwsluier. De enige dat ik hier anders en frisser leerde kennen was tijdens de Wereld Expo van 2010.  Toen werden, terwille van de toeristen en ‘een goede indruk’ alle fabrieken in de wijde omtrek gesloten (je hebt het als regering voor het zeggen of niet).  Maar onder normale omstandigheden… “ We kunnen hier nooit sterren zien”,  vertelde een van mijn studenten en mijn hotelkamer bevindt zich op de twaalfde verdieping, maar in de lobby en de aangrenzende ontbijtzaal hangt geregeld en onmiskenbaar de lucht van benzine en uitlaatgassen. Het is maar te hopen dat niemand in de lobby een sigaret opsteekt, want ik sta niet in voor de gevolgen.

Die vervuiling wordt wel  grootscheeps aangepakt hoor. De gemeente Shanghai moedigt het gebruik van electrische autos, scooters en motoren zeer aan. Alle taxis gaan bijvoorbeeld binnen nu en vijf jaar electrisch (je kunt het als regering maar voor het zeggen hebben of niet).  Nadeel is wel dat je die electrische dingen helemaal niet aan hoort komen. Dus als de lobby van mijn hotel niet explodeert, is er altijd ook nog de kans dat ik platgereden word door zo’n electrisch vehikel. Dat dan weer wel: milieuvriendelijk.

IMG_2335De Chinese cultuur is veel collectivistischer dan de onze. Wij zijn, zoals bekend, veel meer individualisten. Die cliche’s kloppen inderdaad. Je kunt hier echter wel kant­tekeningen bij zetten. Nergens is het harder duwen en dringen om de bus in te komen of om een metro­kaartje te kopen dan in China. Een collectieve norm dat je in de rij gaat staan en je beurt afwacht, bestaat niet of nauwelijks. Het is ieder voor zich. Wat nou collectivistisch ethos? Mijn roots als Rotterdams straatgozertje komen weer naar boven: ik dring en duw me weer naar voren met een felheid die decennialang schuil ging achter beschaafd westers  gedrag.

IMG_2359Aan de andere kant zien we dat collectivistische ethos wel weer in de omgang van volwassen kinderen met hun oude ouders. Op zondag ben ik door de volksbuurten gaan wandelen. En dan zie je er velen: mannen en vrouwen van in de vijftig die aan de schuifelwandel gaan met hun stokoude ouders. Mooi om te zien, kunnen wij wat van leren.

IIMG_2362k sprak Remi, een student, die stage loopt bij een internationale hotelketen. Hij vertelde me dat Chinezen er hun werk goed doen. Als de shift er echter op zit, zal het hun een worst wezen hoe de opvolger de taken voortzet. Even een notitie maken om het de volgende keer een beetje makkelijker te maken wanneer hij begint: niet-mijn-Chinese-werkpakkie-an. Daar geldt dat collectivistische ethos dan weer niet.

BKJkWGkCAAEXkPhAan het einde van ieder college dat ik hier geef, kunnen studenten vragen stellen. Die gaan soms breder dan de inhoud van mijn collegestof. Gister zei een meisje: “ Ik ben zo onder de indruk van Europese en Amerikaanse studenten. Ze praten veel vrijer dan wij. Het lijkt wel alsof ze meer moed hebben om hun eigen gang te gaan. Steve Jobs had zelfs de moed om zijn studie niet af te maken. Denkt u dat ik die moed maar beter ook op kan brengen?”  Ik heb geantwoord van niet, maar misschien heb ik daarmee de Chinese Steve Jobs wel om zeep geholpen. Er drukt een zware last op mijn schouder…

Als je deze column leuk vindt, volg me dan ook op twitter.
Carl Rohde

Noot redactie: Carl Rohde is begin mei 2013 professor ‘Trend watching & Innovation’ geworden at Shanghai Institute of Technology!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s